ΤΕΥΧΟΣ 199
  Ἰούλ.-Ᾱὔγ.-Σεπτέμβριος 2011
«Η ΕΝ ΕΤΕΙ 1878 ΑΠΟΦΑΣΙΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙ ΚΑΚΟΔΟΞΙΩΝ
ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΜΑΚΡΑΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ
ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟ
ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΗΨΕΩΣ ΕΙΣ ΗΝ
ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙΚΑΙ Η ΑΛΗΘΗΣ
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΝΗΣΤΕΙΑ

Μετά τά τεχνητά σκάνδαλα περί δῆθεν «νεοεικονομαχίας», περί «Ἀνάρχου» κ.λπ., ἤδη φαίνεται ὡς νά στήνεται νέον παρόμοιον σκάνδαλον ἐπί τοῦ θέματος τῆς Θείας Μεταλήψεως καί προφανῶς ἐπιδιώκεται ἄλλος στημένος διχασμός. Καίτοι τό θέμα προώρισται νά ἔλθη εἰς τήν Πανορθόδοξον ἱεράν Σύνοδον, ὅμως ἡ «Ο.Π.» δέν κωλύεται νά δημοσιεύση τό σχετικόν μέ τό θέμα μέρος αὐτῆς τῆς ἀπο­φάσεως τῆς Ἱ.Σ. τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἐξεδόθη την 21 Δεκεμ­βρίου 1878.

 «Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

 Οἱ κατά πᾶν τό Θεόσωστον Ἑλληνικόν Βασίλειον Σεβασμιώτατοι Ἀρχιεπίσκοποι καί Ἐπίσκοποι, εὐλαβέστατοι Ἱερεῖς, Ὁσιώτατοι Ἱερομόναχοι καί λοιποί ἁπαξάπαν­τες εὐλογημένοι Χριστιανοί, χάρις εἴη ὑμῖν ἅπασι καί εἰρήνη παρά Θεοῦ Κυρίου Παντοκράτορος. (...).

 (...) Τελευταῖον δέ κατεβίβασαν τήν ἱερότητα τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαρι­στίας τοσοῦτον, ὥστε νά ἐπιτρέπωσιν εἰς τούς περί αὐτούς νά προσέρχωνται εἰς κοινωνίαν τοῦ ἀχράντου Σώματος καί Αἵματος τοῦ Κυρίου ἡμῶν ἰησοῦ Χριστοῦ ἄνευ τῆς διατεταγμένης καί καθιερωμένης δοκιμασίας, ἀπαιτούσης την ἐνώπιον πνευμα­τικοῦ ἱερέως ἐξομολόγησιν, καί τήν προσήκουσαν προπαρασκευήν δι' ἀληθοῦς νηστείας ἐσωτερικῆς τε καί ἐξωτερικῆς κατά τό πνεῦμα τῆς ἐκκλησίας καί τήν ἱεράν αὐτῆς παράδοσιν διότι ἀληθής νηστεία εἶναι οὐχί μόνον ἡ ὑπό βρωμάτων ἀποχή, ἀλλά καί ἡ ἀπό τῶν παθῶν ἀλλοτροίωσις.

 Τοιοῦτο τό δεινόν σκάνδαλον ὅπερ οἱ βαρέως νοσοῦντες προεστῶτες τῆς συνα­γωγῆς ταύτης πάση δυνάμει καί νά ἐνισχύσωσι και νά ἐξαπλῶσιν ἀγωνίζονται, παρανοήσαντες τήν μακροθυμίαν τῆς τε Ἐκκλησίας καί πολιτείας.

 Τό μυστήριον τῆς θείας Εὐχαριστίας, ὑπ' αὐτοῦ τοῦ Σωτῆτος συσταθέν, προαπαιτεῖ ἔκπαλαι ἤδη τόν καθαρμόν τῶν Χριστιανῶν ἀπό τῶν ἁμαρτημάτων. Αὐτός ὁ Σωτήρ ἡμῶν διέταξεν τό μυστήριον τῆς μετανοίας καί τῆς μετ' αὐτῆς συνδεομένης ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν, δούς εἰς τούς θείους καί ἱερούς ἀποστό­λους, καί δι' αὐτῶν εἰς τούς διαδόχους τούτων ἐπισκόπους τήν ἐξουσίαν τοῦ δεσμεῖν καί λύειν. Ἅπασαι αἱ Σύνοδοι, ἅπαντες οἱ θεοφόροι Πατέρες, εὐσεβῶς καί ὀρθῶς ἀντιλαβόμενοι τῶν τοῦ Κυρίου λόγων, ἐξήσκησαν διά τοῦ δικαιώ­ματος τῆς ἀποστολικῆς Διαδοχῆς την ἐξουσίαν τοῦ ἀφιέναι τά ἁμαρτήματα, μεταδόντες ταύτην τοῖς ἐντολοδόχοις αὐτῶν, ἤτοι τοῖς πνευματικοῖς πατράσιν ὡς ἐξομολογηταῖς.

Οὐδέποτε ἡ ἐκκλησία ἀνεγνώρισεν τό δικαίωμα τοῦτο εἰς τούς τυχόντας καί δή καί εἰς λαϊκούς μόνον δέ ἐν τῆ παρασυναγωγῆ τοῦ Μακράκη ἄνευ φόβου Θεοῦ ἐπετράπη ἡ τοῦ μυστηρίου τούτου τέλεσις εἰς τούς τυχόντας, καί τό ἀτο­πώτατον καί ὅλως ἀνήκουστον, καί εἰς αὐτάς τάς γυναῖκας! Πρός κορύ­φωσιν δέ τοῦ δεινοῦ, καταφανῶς παρερμηνεύοντες τό ἀποστολικόν ρητόν, «ἐξομολογεῖσθε ἀλλήλοις τά παραπτώματα ὑμῶν», ὅπερ κατά την ὀρθήν ἔννοιαν τοῦ ἀποστόλου ἀναφέρεται εἰς τήν ἀμοιβαίαν καί φιλικήν ὁμολογίαν τῶν παραπτωμάτων τῶν μεταξύ των ἐν οἰκειότητι πρός ἀλλήλους διατελούντων Χριστιανῶν χάριν συμ­βουλῆς καί ἀμοιβαίας διορθώσεως, οὐχί δέ χάριν τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτημά­των, τῆς ὑπό μόνης τῆς ἐκκλησίας διά τῶν κανονικῶν αὐτῆς ὀργάνων παρεχο­μένης, οἱ ὀπαδοί τοῦ Μακράκη ἀθετοῦντες καί ὑβρίζοντες τήν ἱεράν τοῦ μυστη­ρίου σύστασιν, ἅπαντες ἀλλήλων γίνονται ἐξομολογηταί, δημοσία ἐξομολογού­μενοι, καί ἀμοιβαίως καί συναλλαγῆς τρόπον την τῶν παραπτωμάτων ἄφεσιν ἀλλήλοις παρέχοντες.

 Ἀλλά καί αὐτό τό μυστήριον τῆς τῶν ἀχράντων καί φρικτῶν μυστηρίων κοινωνίας δέν ἀφῆκαν ἀπεριύβριστον, προφάσει καί πάλιν τῆς τῶν ἀρχαιοτά­των τῆς Ἐκκλησίας ἐθίμων εὐλαβοῦς ἀνορθώσεως, κοινωνοῦντες τοῦ Πανα­χράντου σώματος καί αἵματος, ὅταν θέλωσι καί ὅπως θέλωσι, δηλαδή μηδαμῶς προετοιμαζόμενοι διά τῆς, ὡς εἴρηται, ἀληθοῦς ἐξομολογήσεως καί τῆς δεούσης προπαρασκευῆς, ἐνῶ ρητῶς ὁ Ἁπόστολος τῶν ἐθνῶν ἐντέλλεται «δοκιμαζέτω ἄνθρωπος ἑαυτόν, καί οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω καί ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω ὁ γάρ ἐσθίων καί πίνων ἀναξίως κρίμα ἑαυτῶ ἐσθίει καί πίνει». Καί ταῦτα μέν ἀπητοῦντο ἐπί τῶν ἀποστολικῶν ἤδη χρόνων. Ποία δέ δοκιμή προαπητεῖτο μαρτυρεῖ ἡ τε ἱστορία τῆς ἐκκλησίας και οἱ Ἱεροί Κανόνες, καθ' οὕς ἐπιτίμια ἐπεβάλλοντο ὑπό τῶν κατ' ἰδίαν πνευματικῶν εἰς τούς μετανοοῦντας, καί ἰδία ἐξομολογουμένους.

 Ὁ διδάσκαλος τῆς οἰκουμένης, Ἰωάννης, ὁ Χρυσόστομος λέγει «ἐπειδή τό παλαιόν πολλοί προσήρχοντο τοῖς μυστηρίοις ἁπλῶς καί ὡς ἔτυχεν... οἱ Πατέρες συνειδότες το ἐκ τῆς ἡμελημένης προσόδου γιγνόμενον ἁμάρτημα, συνελθόντες ἐτύπωσαν ἡμέρας τεσσαράκοντα νηστείας... ἵνα ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις καθαρ­θέντες μετ' ἀκριβείας ἅπαντες καί δι' εὐχῶν καί δι' ἐλεημοσύνης, καί διά νη­στείας..., καί δι' ἐξομολογήσεως καί διά τῶν ἄλλων ἁπάντων, οὕτω κατά δύναμιν τήν ἡμετέραν μετά καθαροῦ συνειδότος προσίωμεν (τοῖς ἀχράντοις μυστηρίοις).

Κατά τούς χρόνους τοῦ ἱεροῦ τούτου Πατρός τοιαύτη κάθαρσις προαπητεῖ­το. Ταύτην ὅμως καταπατοῦσιν οἱ εὐσεβοφανεῖς παρασυνάγωγοι τοῦ Μακράκη, ἀνανεοῦντες δῆθεν τό παλαιότατον τῆς ἐκκλησίας ἔθος, καί νομίζουσιν ὅτι αὐτοί δύνανται νά καθαρεύωσι καί κοινωνῶσι καθ' ἑκάστην ἡμέραν, ἐν ὦ ἤδη αὐτός ὁ ἱερός Χρυσόστομος δέν ἐνόμιζεν πρός τοῦτο ἀξίους τούς συγχρόνους αὐτοῦ χριστιανούς. Ἡ Ἐκλησία οὐδέποτε ἠγνόησεν τά πάλαι εἰθισμένα καί γινόμενα. Ἐειδή ὅμως οἱ πλεῖστοι τῶν χριστιανῶν διά ραθυμίαν καί ἀμέλειαν καί σκαιότητα τοῦ βίου δέν δύνανται νά ὦσιν πάντοτε καθαροί καί ἄξιοι τῆς μεταλήψεως τῶν ἀχράντων μυστηρίων, ἵνα μή ὑπό τῆς συνηθείας παρασυρόμε­νοι ἁπλῶς καί ὡς ἔτυχεν ἄνευ δοκιμασίας ἑαυτῶν κοινωνῶσι τοῦ μυστηρίου πρός ἰδίαν κατάκρισιν, ἐπεκράτησεν ἐν τῆ ἐκκλησία τό ἔθιμον νά μεταλαμβά­νωσιν οἱ Χριστιανοί συνήθως κατά τάς τεταγμένας τῶν νηστειῶν ἐποχάς. Ἀλ' εἰ καί ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια αὕτη διά τούς ἄνωθι εἰρημένους λόγους, ἡ ἐκκλη­σία ὅμως οὐ μόνον οὐδόλως ἀπαγορεύει τοῖς ἀληθῶς ἀξίοις να προσέρχωνται συχνότερον εἰς τήν θείαν μετάληψιν, ἀλλά μάλιστα ἐν πάση λειτουργία διά τῆς ἐκφωνήσεως «μετά φόβου Θεοῦ πίστεως καί ἀγάπης προσέλθετε» προσκαλεῖ τούς ἀληθῶς ἁγίους, οὕς προειδοποίησε διά τοῦ «τά ἅγια τοῖς ἁγίοις» να προσέρχωνται εἰς τήν θείαν μετάληψιν.

 Καθ' ὅλου ἡ ἐκκλησία συμφώνως προς τήν ἁγίαν Γραφήν καί τούς θεοφό­ρους Πατέρας τονίζει μάλιστα τό ἀξίως μεταλαμβάνειν, ὡς ἄριστα καί ὁ θεῖος Χρυσόστομος, ὁ ἐγγύτατα τοῖς ἀρχαίοις χρόνοις ὤν, λέγει «Πολλοί τῆς θυσίας ταύτης ἅπαξ μεταλαμβάνουσι τοῦ παντός ἐνιαυτοῦ ἄλλοι δε δίς ἄλλοι δέ πολλάκις οἱ δέ ἐν ἐρήμω καθεζομένοι καί διά δύο ἐτῶν. Τίνας, λέγει, ἀποδεξόμεθα; Τούς ἅπαξ; Τούς πολλάκις; Τούς ὀλιγάκις; Οὔτε τούς ἅπαξ, οὔτε τούς πολλάκις, οὔτε τούς ὀλιγάκις, λέγει, ἀποδεξόμεθα, ἀλλά τούς μετά καθαροῦ συνειδότος, μετά καθαρᾶς καρδίας, μετά βίου ἀλήπτου».

 Διά ταῦτα λοιπόν, τέκνα ἐν Κυρίω ἀγαπητά, προσέχοντες ἑαυτοῖς ἀπό τῶν ἑτεροδιδασκαλιῶν τοῦ εὐσεβοφανοῦς Μακράκη καί τῶν ὀπαδῶν αὐτοῦ, τῆς μέν ὀρθῆς διδασκαλίας καί τῆς ἱερᾶς παραδόσεως τῆς ἐκκλησίας στερρῶς ἀντέχε­σθε, ὡς ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων ἐδιδάχθητε, ἀποτάσσεσθε δε πάση δυνάμει τοῖς βλασφήμοις καί διεστραμμένοις διδάγμασι τῶν αὐτοφυῶν τούτων θεολόγων, οἴτινες ἀπέβαλον ἀφ' ἑαυτῶν οὐ μόνον τήν ὀρθοδοξίαν καί εὐσέβειαν, ἀλλά καί τήν κοινήν ἀνθρωπίνην σύνεσιν. Χρηστάς δέ τάς ἐλπίδας ἡ Σύνοδος ἔχουσα περί τῆς προθύμου ὑμῶν ὑπακοῆς εἰς τήν διά τῆς Συνόδου ἐκφερομένην φωνήν τῆς ἐκκλησίας, ἐπιστέφει πάντας ὑμᾶς ταῖς μητρικαῖς αὐτῆς εὐλογίαις, ἐπικα­λουμένη ἐφ ἅπαντας τήν χάριν καί τό ἔλεος τοῦ Κυρίου και Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰ. Χριστοῦ, ὧ ἡ δόξα καί τό κράτος. Ἀμήν.

 Ἐν Ἀθήναις, 21.12.1878
† Ὁ Ἀθηνῶν ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ Πρόεδρος,
† Ὁ Ἀκαρνανίας καί Αἰτωλίας
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ,
† Ὁ Μαντινείας καί Κυνουρίας ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ,
† Ὁ Καλαβρύτων
καί Αἰγιαλείας ΕΥΘΥΜΙΟΣ,
† Ὁ Οἰτύλου ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ,

Ὁ Γραμματεύς, † Ἀρχιμανδρίτης ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ»

ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ
@ ΓΟΕΕ 2011