ΤΕΥΧΟΣ 199
  Ἰούλ.-Ᾱὔγ.-Σεπτέμβριος 2011
Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ
ΔΙΑ ΤΗΝ ΘΕΙΑΝ ΜΕΤΑΛΗΨΙΝ
Ἀπό τό ὁμώνυμον βιβλίδιον τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀνδρέου
Ἀθῆναι 1992
(Συνέχεια ἐκ τοῦ τεύχους Μάρτιος-Ἀπρίλιος 2011 σελ. 107-110)
―4ον―

Οἱ πιστοί μεταλαμβάνουν Σῶμα καί Αἷμα τοῦ Κυρίου

Οἱ ἱερεῖς πρέπει νά προσέχουν καλά, νά μή μεταλαμβάνουν τούς χριστιανούς ἀπό τάς μερίδας, ἀλλά ἀπό το ἴδιον αὐτό Σῶμα τοῦ Κυρίου. Ἄς μή βάλουν τάς μερίδας μέσα εἰς τό ἅγιον Ποτήριον, (ἐξ ἀρχῆς) διά νά μή τύχη καί κάμουν λάθος, καί κοινωνήσουν τινά ἐξ αὐτῶν, ἀλλά ἄς τάς ἀφήνουν εἰς τό Ἅγιον Δισκάριον, καί ἀφ' οὗ κοινωνήσουν τους χριστιανούς, τότε ἄς τάς βάζουν εἰς τό Ἅγιον Ποτήριον, καί ἄς τελοῦσι τά ἅγια, καθώς τοιουτοτρόπως συνηθίζουν νά κάμουν και εἰς τά Μοναστή¬ρια τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Τοῦτο συστήνεται διότι ἄν καί οἱ Μερίδες ἡνώθησαν μέ τό Αἷμα τοῦ Κυρίου καί Σῶμα, ἀλλ' ὅμως ἑνώνονται, δέν γίνονται καί Σῶμα τοῦ Κυρίου αὐτόχρημα. (Ἱερόν Πηδάλιον σελ. 243).

Ἐξαιρετικαί περιπτώσεις

Οἱ δέ ἐν ἐρήμοις εὑρισκόμενοι Μοναχοί μέ τό νά εὑρίσκωνται εἰς ἀνάγκην διατί δέν εἶναι ἱερεῖς παρόντες, ἔχουσιν ἄδειαν ἀπό τόν Ἀρχιερέα, ὡς λέγει Συμεών ὁ Θεσσαλονίκης (ἐρώτησις μα΄), νά φυλάττουν προηγιασμένα εἰς ἀρτοφόριον καί νά μεταλαμβάνουν ἐξ αὐτῶν μετά πολλῆς εὐλαβείας, τοιουτοτρόπως ἐπάνω εἰς καθα¬ρόν τόπον νά ἁπλώνουσιν Ἱερόν τι ἄμφιον, καί ἐπάνω αὐτοῦ να βάλουν κάλυμμα, καί ἐπάνω τοῦ καλύμματος νά βάλωσι τήν λαβίδα ἔχουσαν τήν μερίδα τοῦ Παναγίου Σώματος, καί ἔτσι ἀφ' οὗ πρῶτον ψάλουν ψαλμούς ἤ εὐχάς, ἤ τό τρισάγιον καί θυμιάσουν, καί προσκυνήσουν τρεῖς φοράς, ἔτσι νά μεταλαμβάνουν ἐκεῖθεν, ὄχι μέ τό χέρι, ἀλλά μέ τό στόμα, ἔπειτα ἔχοντες ποτήριον μέ κρασί καί νερόν, νά ἀποπλύ¬νωσι τό στόμα. Τοῦτο τό ἴδιον ὁπού λέγει ὁ Θεσσαλονίκης εἶναι γεγραμμένον καί εἰς τόν βίον τοῦ Λουκᾶ τοῦ ἐν τῶ Στειρίω ὄρει ἀσκήσαντος. Ἐρωτήσας γάρ οὗτος τόν τότε Κορίνθου Μητροπολίτην, ἄν πρέπει ὁ ἐν ἐρήμω εὑρισκόμενος νά μεταλαμβάνη αὐτός ἀφ' ἑαυτοῦ, διά τήν ἀπουσίαν ἱερέως, ἔλαβε τήν ἄδειαν παρ' αὐτοῦ να κοινω¬νῆ, κατά τόν ἴδιον σχεδόν τοῦτον τρόπον. Ὅρα καί τήν ὑποσημείωσιν τοῦ ιδ΄ τῆς ἐν Λαοδικεία. Ἀναγνώστης δέ καί λαϊκός κοινωνεῖ ἐκεῖνον ὁποῦ κινδυνεύει εἰς θάνατον, κατά τόν αὐτόν Συμεών. (Ἀποκρ. μα΄ Ἱερόν πηδάλιον σελ. 271, βλέπε καί εἰς τήν ὑποση¬μείωσιν ΛΒ΄ Κανών τῆς ΣΤ΄ Οἰκουμ. Συνόδου σελ. 248, 249, 250).

Πόσας φοράς ἡ Ὀρθόδοξος Ἒκκλησία ἔχει ἀσχοληθεῖ
μέ τό θέμα τῆς Θείας Μεταλήψεως

α) Ἐπί Πατριάρχου Κων/λεως κ. Λουκᾶ κατά τό ἔτος 1168. Τοῦτο ἀναφέρεται καί εἰς τό Ἱερόν Πηδάλιον τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ «Ἁγιορείτου, σελ. 230(*).

β) Ἐπί Πατριάρχου Κων/λεως κ. Θεοδοσίου κατά τό ἔτος 1775. Οὗτος ἀπέ¬στειλεν ἐγκύκλιον ἐπιστολήν πρός τούς Ἁγιορείτας Πατέρας (δύο φοράς) εἰς τήν ὁποίαν ἀναφέρει ὅτι οἱ πρῶτοι χριστιανοί μετελάμβανον τά Ἄχραντα μυστήρια ἀνά πᾶσαν Κυριακήν, ἐνῶ οἱ μεταγενέστεροι χριστιανοί ἀνά πᾶν Τεσσαρακονθήμερον.

γ) Ἐπί Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κ. Προκοπίου κατά τό ἔτος 1878. Οὗτος μετά τῆς Συνόδου αὐτοῦ κατεδίκασε δι' Ἐγκυκλίου, τον Ἀπόστολον Μακράκην δι' ὅλας του τάς πλάνας καί ἰδιαιτέρως διότι ἐκήρυττε τήν ἄνευ νηστείας Θείαν Μετάληψιν(**).

δ) Ἐπί Πατριάρχου Κων/λεως κ. Γρηγορίου τοῦ Ε΄, κατά τό ἔτος 1807-1819, ὁ ὁποῖος γράφων πρός τούς Ἁγιορείτας Πατέρας κατέκρινεν τόν καθορισμόν ὁποιασδήποτε προθεσμίας διά τήν μετάληψιν τῶν Θείων Μυστηρίων καί ἐπέμενεν εἰς τήν ἀνάγκην καταλλήλου προετοιμασίας καί ἐξομολογήσεως.

ε) Ἐπί Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κ. Θεοκλήτου κατά τό ἔτος 1905. Οὗτος ἐξέδωσεν Ἐγκύκλιον, εἰς τήν ὁποίαν ἐτόνιζεν ὅτι πρέπει νά ἑτοιμαζώμεθα πρό τῆς Θείας Μεταλήψεως διά ἐξομολογήσεως και νηστείας.

στ) Ἐπί Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἀνδρέου ὁ ὁποῖος μετά τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Γνησίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας (Γ.Ο.Χ.), ἀπέστειλεν Ἐγκύκλιον ἐπιστολήν πρός τούς Ἁγιορείτας Πατέρας κατά τό ἔτος 1977, εἰς τήν ὁποίαν ἐτονίζετο ὅτι διά τήν Μετάληψιν τῆς Θείας Εὐχαριστίας εἶναι ἀπαραίτητος τριήμερος τουλάχιστον νηστεία.

ζ) Ἐπί τοῦ αὐτοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀνδρέου, ἡ Ἱερά Σύνοδος κατά τό ἱερατικόν Συνέδριον τοῦ ἔτους 1979, ἀπεφάσισεν διά την συμμετοχήν εἰς τήν μετάληψιν τῶν Θείων Μυστηρίων τήν τήρησιν νηστείας μιᾶς ἑβδομάδος, πέντε ἡμέρας ἀπό ἀρτήσιμα καί τάς τρεῖς ἀπό ἔλαιον.

Ἐπίσης κατά τό Συνέδριον τῆς 24.5.1990 ἀπεφασίσθη προκειμένου νά κοινω¬νήση τις τῶν ἀχράντων Μυστηρίων νά νηστεύση μίαν ἑβδομάδα. Πέντε ἡμέρας νηστείαν ἀπό τά ἀρτήσιμα καί τρεῖς ἀπό ἔλαιον. Ὁ προσδιορισμός τῆς νηστείας πρό τῆς Θ. Κοινωνίας διά τούς ὑπερηλίκους και τά νήπια ἐπαφίεται εἰς τήν κρίσιν και διάκρισιν τοῦ Πνευματικοῦ.

(Συνεχίζεται)

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Σημείωσις: ὁ Πατριάρχης Λουκᾶς ἐρωτηθείς (κατά τό 1168) πόσας ἡμέρας πρέπει να ἀπέχωσι γυναικός οἱ μέλλοντες μεταλαβεῖν, ἀπήντησε Συνοδικῶς ὅτι θά πρέπει τρεῖς ἡμέρας, νά νηστεύουν τό λάδι καί να μεταλαμβάνουν, ἐπειδή ἄλλοι τῶν ἁγίων ἔλεγον μίαν ἑβδομάδαν, ἄλλοι πέντε ἡμέρας καί ἄλλοι τρεῖς. Δηλαδή ἄν εἶναι ἀρκετή ἡ τριήμερος ἀποχή τῆς σαρκικῆς μίξεως προς ἑτοιμασίαν διά τήν Θείαν Μετάληψιν, πολύ περισσότερον εἶναι ἀρκετή πρός τοῦτο ἡ τριήμερος νηστεία.

Ἐπίσης ἐπί τοῦ θέματος ὁ Ἅγιος ἀγάπιος ὁ Κρής, ὁ συγγράψας τήν Ἀμαρτωλῶν Σωτηρία, περί τό 1600, ἀναφέρει νηστείαν μιᾶς ἑβδομάδος καί τό Σάββατον νά μεταλαμβάνουν. Τάς πέντε ἀπό ἀρτήσιμα καί τάς τρεῖς ἀπό οἶνον καί ἔλαιον (μᾶλλον ξηροφαγίαν). Τέλος ἡ ἱερά ἀνθολογία (ἔκδ. 1865) ὁμιλεῖ διά νηστείαν ἑπτά ἤ πέντε ἤ τριῶν τουλάχιστον ἡμερῶν προκειμένου κάποιος νά μεταλάβη. Ὅστις δέ, θέλει νά μεταλάβη τήν Κυριακήν, ὑπόχρεος εἶναι νά νηστεύση τό Σάββατον ὅπως ἀπαραλλάκτως καί την Παρασκευήν.

(**) Βλέπε τήν ἀπόφασιν ἀμέσως εἰς τήν ἑπομένην σελ. 269.


ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ
@ ΓΟΕΕ 2011