ΤΕΥΧΟΣ 196
Ἰανουάριος -Φεβρουάριος 2011
ΕΠΙ ΤΗ 190η ΕΠΕΤΕΙΩ ΤΟΥ 1821
 
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ 1821(*)

 Ἡ ἐπανάσταση τοῦ 1821 δέν ἦταν ἕνα ξαφνικό καί ἀπροσδόκητο φαινόμενο, ἦταν μιά γιγαντιαία ἐξόρμηση τοῦ Γένους γιά τήν ἀπόκτηση τῆς ἐλευθερίας του. Τήν προετοίμασαν οἱ σκληροί αἰῶνες τῆς δουλείας, ἡ βαθμιαία πρόοδος τῆς παιδείας, πού καλλιεργοῦσε τήν ἐθνική συνείδηση καί τόν πόθο τῆς ἐλευθερίας. Ἦταν ἀποτέλεσμα πολλῶν ἄλλων παραγόντων, πού ἀναφέρει ἡ ἱστορία. Ἦταν ἕνας σταθμός στήν ἑλληνική ἱστορία, διότι μέ σκληρούς ἀγῶνες καί τεράστιες θυσίες οἱ πρόγονοί μας πέτυχαν νά ἀποσείσουν τό βαρύ ζυγό τῆς δουλείας καί νά θέσουν τά θεμέλια ἑνός σύγχρονου ἑλληνικοῦ κράτους. ἡ μεγάλη ἐκείνη ἐπανάσταση εἶχε μέσα της ἕναν ἰδανισμό, πού συνόψιζε τά ἐθνικά μας ἰδανικά, τίς ἰδέες καί τίς ἀξίες τοῦ ἑλληνισμοῦ. Γι' αὐτό τονίζεται ὅτι τό 1821 ἐχάραξε τήν πορεία τοῦ νέου ἑλληνικοῦ κράτους, ἐνέπευσε τούς ἀγῶνες γιά τήν ἀπελευθέρωση καί τῶν ἑλληνικῶν ἐδαφῶν καί τῶν ἀλυτρώτων Ἑλλήνων. Ὁ μεγάλος μαθηματικός Κων/νος Καραθεοδωρῆ εἶπε γιά τό ἔπος τοῦ 1940 ὅτι ἦταν ἡ τελευταία ἀναλαμπή τῶν ἀγώνων, πού ἐνέπνευσε τό μεγάλο 1821. Οἱ μελλοντικοί πόλεμοι θά εἶναι κοινωνικοί, ταξικοί, δέν θά ἔχουν τόν ἰδανισμό τοῦ 1821.

 Ἡ ἐπανάσταση τοῦ 1821 στηρίχθηκε στά αἰώνια ἑλληνικά ἰδανικά, ἔθεσε ὄχι μόνο τά πολιτικά, ἀλλά καί τά πνευματικά θεμέλια τοῦ ἐλεύθερου ἑλληνικοῦ κράτους. Γι' αὐτό πρέπει νά μελετᾶμε τήν ἱστορία τῆς μεγάλης αὐτῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως καί νά ἐμπνεόμαστε ἀπό τόν ἡρωισμό, τήν αὐτοθυσία καί τόν ἰδανισμό τῶν ἡρώων τοῦ 1821. Ἔτσι θά διατηροῦμε τό ὅραμα γιά μιά ἑλλάδα νέα, ἀντάξια τῆς ἔνδοξης ἱστορίας της καί τῶν ἀγώνων καί τῶν θυσιῶν τῶν ἡρώων τοῦ 1821 καί τῶν μετεγενεστέρων ἐθνικῶν μας ἀγώνων.

 Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ

 Ὅλοι οἱ ἱστορικοί ἀναγνωρίζουν τό σημαντικό ρόλο τῆς Ἐκκλησίας στά δύσκολα χρόνια τῆς τουρκοκρατίας. Αὐτή διατήρησε τήν ὀρθόδοξη πίστη, τή γλώσσα, τήν ἑλληνική παιδεία. Οἱ Ἱεράρχες καί οἱ ἄλλοι κληρικοί καί μοναχοί, συνεργάζονταν μέ τήν ἑλληνική τοπική αὐτοδιοίκηση γιά τήν προστασία τῶν ὑποδούλων Ἑλλήνων ἀπό τίς αὐθαιρεσίες τῶν Τούρκων, ἐνίσχυαν μέ κάθε τρόπο τούς  Ἕλληνες. Ἐμπόδισε τόν ἐξισλαμισμό καί ἔτσι συνετέλεσε στή διατήρηση τῆς ἐθνικῆς μας συνειδήσεως. Αὐτά ὑποστηρίζουν ἀκόμη καί μαρξιστές ἱστορικοί, ὅπως π.χ. ὁ Ν. Σβορῶνος καί ἄλλοι. Μερικοί νεώτεροι ἱστορικοί ὅμως ἀποσιωποῦν τό ρόλο τῆς Ἐκκλησίας καί παραποιοῦν τήν ἱστορία. Ἴσως μερικοί ἀπό αὐτούς ἐμπνέονται ἀπό ἀντιεκκλησιαστικό καί ἀντιχρι­στιανικό πνεῦμα. Γι' αὐτό θέλουν νά ἀλλάξουν τήν ἱστορία, νά μᾶς ἀπομακρύνουν ἀπό τήν ὀρθόδοξη παράδοση, ἡ ὁποία ὅμως εἶναι ζυμωμένη μέ τά ἤθη καί ἔθιμα, μέ τίς πολιτιστικές παραδόσεις τοῦ τόπου μας. Ἀλλά δέν θά τό κατορθώσουν, διότι τό θρησκευτικό συναίσθημα εἶναι βαθιά ριζωμένο στήν ψυχή τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Παρασύρουν μόνο μερικούς ἀδαεῖς καί ὁμοϊδεάτες τους, οἱ ὁποῖοι κάνουν θόρυβο στά ΜΜΕ καί γράφουν σχετικά ἄρθρα καί βιβλία, τά ὁποῖα λίγους ἐπηρεάζουν καί πείθουν. Τό ἑλληνικό ἔθνος ἔχει συνδεθεῖ στενά μέ τή χριστιανική θρησκεία. Γι' αὐτό μάταια κοπιάζουν αὐτοί πού προσπαθοῦν νά μεταφέρουν ἐδῶ τίς ἰδέες μερικῶν Εὐρωπαίων ἀθεϊστῶν καί ἀγνωστικιστῶν.

 ΟΙ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

 Μέ τά προνόμια πού πῆρε τό Πατριαρχεῖο ἀπό τόν Μωάμεθ τόν Πορθητή, μετά τήν ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἡ Ἐκκλησία ἄσκησε ἐθναρχικό ρόλο, εἶχε δικαιο­δοσίες ὄχι μόνο θρησκευτικές, ἀλλά καί διοικητικές καί δικαστικές. Οἱ ἀρχιερεῖς καί οἱ ἱερεῖς συνεργάζονταν μέ τούς Προεστούς καί ὑπεράσπιζαν, τά συμφέροντα τῶν ὑπο­δούλων Ἑλλήνων. Πρωτοστατοῦσαν στήν ἴδρυση σχολείων, εὕρισκαν κατάλληλα οἰκήματα, διόριζαν δασκάλους, οἱ περισσότεροι ἀπό τούς ὁποίους ἦσαν κληρικοί ἤ μοναχοί, φρόντιζαν ἀκόμη καί γιά τίς δαπάνες τοῦ σχολείου καί γιά τή μισθοδοσία τῶν δασκάλων, σέ συνεργασία μέ τούς Προεστούς. Οἱ ἀρχιερεῖς διόριζαν ἐπιτροπές, γιά νά φροντίζουν γιά τήν καλή λειτουργία τῶν σχολείων. Στίς παραμονές τοῦ 1821 πολλοί ἔγιναν μέλη τῆς Φιλικῆς ἑταιρείας καί κατά τήν ἐπανάσταση ἀγωνίσθηκαν γιά τήν ἐπιτυχία της. Καί μετά τήν ἐπανάσταση στά χωριά ὁ παπάς καί ὁ δάσκαλος ἦσαν οἱ σύμβουλοι τῶν χωρικῶν καί τῶν Κοινοταρχῶν, περίπου ὥς τό 1960. Ἔπειτα τό κοσμικό κράτος προσπάθησε νά θέσει στό περιθώριο τήν Ἐκκλησία. Ἡ πεῖρα τόσων αἰώνων ἀπέδειξε ὅτι ἡ συνεργασία τῆς Ἐκκλησίας μέ τίς τοπικές ἀρχές μπορεῖ νά φέρει καλά ἀποτελέσματα. Γι' αὐτό δέν πρέπει ἡ Ἐκκλησία νά τίθεται στό περιθώριο. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἕνας βασικός πνευματικός καί συνεκτικός θεσμός τῆς κοινωνίας.

 ΤΟ ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ «1821» ΤΟΥ ΣΚΑ.Ι.

 Ἀπό τά τέλη Ἰανουαρίου τό κανάλι ΣΚΑ.Ι. προβάλλει ἕνα ἱστορικό ντοκυμανταίρ μέ τίτλο «1821». Οἱ πρῶτες ἐκπομπές ἀφιερώθηκαν στήν τουρκοκρατία, ὡς εἰσαγωγή στήν ἐπανάσταση τοῦ 1821, τήν ὁποία χαρακτήρισαν, ὡς ξαφνική καί ἀπρόοπτη. Τονίσθηκε πολύ ὅτι οἱ  Ἕλληνες συζοῦσαν ἁρμονικά μέ τούς Τούρκους. Ἀποσιωπήθηκαν οἱ τόσες ἐπαναστάσεις, πού ἔγιναν κατά τή διάρκεια τῆς τουρκοκρατίας, τά δεινά τῶν Ἑλλήνων τά ὁποῖα ἀναφέρουν πολλές πηγές, δέν τονίσθηκε ὁ διαρκής πόθος τῶν ἑλλήνων τῆς ἐποχῆς τῆς τουρκοκρατίας, γιά νά ἀποκτήσουν τήν ἐλευθερία τους.  Ἔπειτα οἱ  Ἕλληνες καί οἱ ἄλλοι βαλκανικοί λαοί ἦσαν ραγιάδες καί οἱ Τοῦρκοι δέν τούς συμπεριφέρονταν καλά, τούς ὑποτιμοῦσαν, τούς ἀδικοῦσαν, τούς καταπίεζαν. Ἄν περνοῦσαν καλά, δέν θά ἔκαμαν τόσες ἐξεγέρσεις, οὔτε θά ξεσηκώνονταν τό 1821. Ἐπίσης ἀποσιωπᾶται ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας στή διατήρηση τῆς θρησκευτικῆς πίστεως, στήν ἀποφυγή τῶν ἐξισλαμισμῶν, ὅσο αὐτό ἦταν δυνατό. ἡ Ἐκκλησία ἐκτός ἀπό τή θρησκεία διατήρησε καί τήν ἐθνική συνείδηση, τή γλώσσα καί τήν παιδεία. Κληρικοί ἦσαν οἱ περισσότεροι δάσκαλοι καί λόγιοι. Δέν ἀναφέρονται καθόλου οἱ Διδάσκαλοι τοῦ Γένους καί ὅταν ἀναφέρεται κάποιος, ὅπως π.χ. ὁ Ἄνθιμος Γαζῆς, δέν λέγεται ὅτι ἦταν κληρικός, ἀρχιμανδρίτης. Εἶναι ἀνεξήγητη αὐτή ἡ ἐμπαθής στάση ἔναντι τῆς θρησκείας. Δέν ξέρουμε σέ ποιό σκοπό ἀποβλέπουν. Τό ἔργο ἔχει πολλά σωστά ἱστορικά στοιχεῖα, ἀλλά ἔχει καί πολλά πού ἀνατρέπουν τήν ἱστορική μας παράδοση. Αὐτά προκάλεσαν πολλές διαμαρτυρίες τῶν τηλεθεατῶν. Τά ἑπόμενα ἐπεισόδια στηρίζονται περισσότερο στήν πραγματική ἱστορία. Ἄν καί βασικός σκοπός τοῦ ἔργου αὐτοῦ εἶναι ὄχι νά προβάλει τό 1821, στό ὁποῖο χρωστᾶμε τήν ἐλευθερία μας, ἀλλά νά τό ἀπομυθοποιήσει, νά τό παρουσιάσει ξηρά καί ἀνούσια, χωρίς νά τονίσει τή σημασία του.

 ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΗ

 (*) Ἐλήφθη ἐκ τοῦ Περιοδικοῦ «Ἑλληνοχριστιανική Ἀγωγή Μαρτίου 2011».


ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ
@ ΓΟΕΕ 2011